Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

Hoe nu verder?

11 juni 2015 - Hoe nu verder? is de vraag die veel Turken in de week na de parlementsverkiezingen bezig houdt. De AKP is voor het eerst in 13 jaar niet groot genoeg om een éénpartij regering te vormen. De partij zal een coalitie moeten aangaan met één van de drie oppositiepartijen. In het verleden hebben coalities in Turkije geleid tot onrust en bleken kabinetten uitermate onproductief, omdat bijvoorbeeld ruziënde partijleiders niet meer met elkaar wilden praten. Het zal een lastige opgave worden voor de AKP om een politieke partij te vinden die met haar wil samenwerken én een functionerend team oplevert. De MHP is de meest waarschijnlijke optie om een coalitie mee te vormen. De nationalistische MHP onder leiding van Devlet Bahçeli staat echter niet te springen om deze kans te pakken en zal proberen alles eruit te halen wat er voor ze in zit. Dat kan, omdat de MHP niets te verliezen heeft. Als er namelijk binnen 45 dagen geen coalitie is gevormd, móet de president (Erdoğan) nieuwe verkiezingen aankondigen. De verkiezingen moeten dan binnen drie maanden plaatsvinden. 

Naast de mogelijkheden voor een eventuele coalitie tussen de MHP en de AKP of nieuwe verkiezingen, is er de (minder waarschijnlijke) optie van een coalitie van de drie oppositiepartijen: de HDP, CHP en de MHP. Deze drie partijen zijn niet alleen tegen het presidentiële systeem dat de AKP en president Erdoğan willen invoeren, zij eisen ook dat de corruptiedossiers van vier afgetreden AKP-ministers worden heropend. Ze kunnen het de AKP door een coalitie te vormen dus moeilijk maken, maar dat geldt ook vice versa. De AKP heeft 40% van de stemmen gehaald en is daarmee nog steeds de grootste partij. Omdat ze al 13 jaar aan de macht is, zijn aanhangers van de AKP in alle overheidsorganen te vinden die de besluiten van de coalitie HDP, CHP en MHP zullen pogen tegen te werken. Veel zorgen hoeft de AKP zich nu nog niet te maken, omdat het ernaar uitziet dat de oppositiepartijen te verdeeld zijn om binnen 45 dagen samen te werken.

In hoeverre de AKP zich zorgen maakt, is niet helemaal duidelijk. Leiders van de partij spraken consequent over een overwinning, omdat ze immers de meerderheid van de stemmen weer hebben behaald. Een gevolg van de verkiezingen kan zijn dat er een breuk plaatsvind binnen de AKP. Partijleden zullen zich afvragen aan wie de ‘nederlaag’ te wijten is; aan de steeds meer autoritaire president Erdoğan of aan de nieuwe minister-president Davutoğlu. Als er weer verkiezingen aangekondigd worden, moet de verdeeldheid binnen de AKP opgelost zijn om nog een kans te maken om terug te winnen wat ze afgelopen zondag zijn verloren: de luxe van een één-partijregering.

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije