Het Turkije Instituut is sinds eind 2015 gesloten. Aanleiding tot dit besluit was het gebrek aan perspectief op nieuwe fondsen, mede in het licht van de ontwikkelingen in Turkije. De website (turkije-instituut.nl) is nog wel toegankelijk als informatiebron. Hierdoor zal althans een deel van de expertise die in de afgelopen acht jaar is opgebouwd behouden blijven.

De scheiding der machten

7 mei 2015 - 76 Politieagenten en journalisten zitten al maanden vast in afwachting van hun rechtszaak, waarvoor nog geen datum bekend is. Ze worden verdacht van het steunen van de “parallelle staat” die gevormd zou worden door aanhangers van de islamitische leider Fetullah Gülen. Leden van de AKP geloven dat Gülen de staat omver wil werpen en om zelf de macht in Turkije over te nemen. Op 25 april hebben twee rechters besloten om de 76 verdachten direct vrij te laten, maar de AKP zette bureaucratische middelen in om de vrijlating te vertragen. Een paar dagen later gaf een ander gerechtshof aan dat het besluit tot vrijlating niet volgens de juiste procedure zou zijn verlopen en de verdachten bleven in de gevangenis. De pro-Gülen media beschuldigd de AKP ervan het juridische systeem te ondermijnen door tegen het besluit van rechters in te gaan, terwijl de AKP juist zegt dat de parallelle staat de rechters corrumpeert. 

Na dit incident is er in Turkije opnieuw discussie ontstaan over de scheiding van de machten. Zühtü Arslan, die sinds februari dit jaar de voorzitter van het Constitutionele Hof is, drong in een toespraak aan dat politici het principe van de scheiding van de machten te respecteren. Het leggen van de uitvoerende, wetgevende en rechtelijke macht bij één partij zou het einde van vrijheid zijn, waarmee Arslan Montesquieu citeerde. Arslan heeft het niet alleen over de bemoeienis van de wetgevende macht met de rechterlijke macht, maar ook over het debat dat politici voeren over het presidentiële systeem. De rechter gelooft dat de nieuwe grondwet die na de verkiezingen van juni zal worden opgesteld een resultaat moet zijn van overleg met alle partijen.

De AKP daarentegen wil het presidentiële systeem invoeren en het juridische systeem hervormen. Minister-president Davutoğlu bracht vorige week het verkiezingsmanifest van de AKP uit, waarin gesproken wordt over een nieuwe juridische hervormingsstrategie. Het bestaat uit 22 grote hervormingen die de juridische onafhankelijkheid moeten versterken, de rechtspraak transparanter moeten maken en het juridische systeem sneller en efficiënter moeten laten werken. De hervormingsstrategie raadt onder andere aan om nieuwe gerechtshoven te bouwen, het notariële systeem te hervormen en pleit voor verhoging van het aantal rechters en aanklagers. Informatiebalies, persbalies en betere kennis en voorlichting over recht in het algemeen moeten de rechtbank toegankelijker maken voor burgers (lees hier meer). De nieuwe juridische hervormingsstrategie kan alleen ingevoerd worden door de AKP als ze met de verkiezingen een tweederde meerderheid behalen. Zo niet, dan zal met een van de oppositiepartijen een compromis moeten worden gesloten. Zodoende spelen de aanstaande verkiezingen een belangrijke rol in de toekomst van het juridische systeem in Turkije. 

Analyses Turkije Instituut

Het Turkije Instituut publiceert regelmatig analyses over de actualiteit in Turkije